1. Blog
  2. WordPress

Zhakowana strona WordPress: co zrobić w pierwszej godzinie

Zhakowana strona WordPress: plan na pierwsze 60 minut, czego nie ruszać, kiedy zgłosić sprawę do UODO i jak po sprzątaniu odzyskać zaufanie Google.

Zhakowana strona WordPress: co zrobić w pierwszej godzinie

W skrócie

  • W pierwszej godzinie ograniczasz szkody, a sprzątanie zostawiasz na później: zabezpieczasz dowody, zmieniasz hasła do hostingu i poczty, dzwonisz do hostingu.
  • Zanim cokolwiek usuniesz, zrób kopię zainfekowanej strony. Bez niej nie da się ustalić, którędy wszedł włamywacz.
  • Jeśli przez formularz lub panel przechodziły dane klientów, administrator ma 72 godziny od stwierdzenia naruszenia na ocenę i ewentualne zgłoszenie do Prezesa UODO.
  • Przywrócenie czystej kopii bez załatania luki zwykle kończy się ponownym włamaniem w ciągu kilku dni.
  • Ostrzeżenie Google znika dopiero po prośbie o weryfikację w Search Console, a przy spamie może to potrwać kilka tygodni.
Spis treści
  1. Po czym poznać, że strona WordPress została zhakowana?
  2. Plan na pierwsze 60 minut
  3. Czego nie robić w pierwszej godzinie
  4. Dane klientów i RODO: kiedy biegnie termin 72 godzin
  5. Czy wyczyścić stronę samemu, czy zlecić to komuś?
  6. Google, przeglądarki i poczta: jak odzyskać zaufanie po sprzątaniu
  7. Jak nie przeżywać tego drugi raz
  8. Zapisz dostępy i sprawdź kopię, zanim coś się stanie

Zhakowana strona WordPress wymaga w pierwszej godzinie ograniczenia szkód, a dopiero potem sprzątania. Zrób kopię zainfekowanej strony, zmień hasła do hostingu, poczty i panelu, zadzwoń do firmy hostingowej i zapisz, co widzisz. Sprzątanie, łatanie luki i prośba do Google o zdjęcie ostrzeżenia zajmą kolejne godziny lub dni. Jeśli przez stronę przechodziły dane klientów, od stwierdzenia naruszenia biegnie 72-godzinny termin z RODO.

Po czym poznać, że strona WordPress została zhakowana?

Na włamanie wskazują ostrzeżenia Google, obce podstrony w wynikach wyszukiwania, przekierowania na cudze witryny i nieznane konta administratorów. Biały ekran albo błąd 500 po aktualizacji wtyczki to zwykle konflikt w kodzie, którego naprawę znajdziesz w poradniku o najczęstszych awariach WordPressa.

Pełna lista objawów włamania:

  • Google w wynikach wyszukiwania pokazuje przy Twojej stronie ostrzeżenie, a przeglądarka wyświetla czerwoną planszę „witryna niebezpieczna”.
  • W wynikach po wpisaniu site:twojadomena.pl widzisz podstrony, których nigdy nie tworzyłeś, często z japońskimi znakami, nazwami leków lub kasyn.
  • Klienci piszą, że po wejściu na stronę przekierowuje ich na inną witrynę, zwykle tylko na telefonie albo tylko z Google (Ty, wchodząc bezpośrednio, nic nie widzisz).
  • W panelu WordPressa pojawiło się konto administratora, którego nie znasz.
  • Hosting zablokował konto albo przysłał wiadomość o złośliwym kodzie lub masowej wysyłce poczty.
  • Z firmowej skrzynki wychodzą wiadomości, których nikt nie wysyłał, a Twoje maile zaczęły lądować w spamie u klientów.

Dokumentacja WordPress.org na stronie „FAQ My site was hacked” wymienia bardzo podobne sygnały i zaczyna od tego samego co ja: od zachowania spokoju i spisania objawów.

Plan na pierwsze 60 minut

Kolejność kroków ma znaczenie, bo najczęstszy błąd właściciela firmy to usunięcie podejrzanych plików na oślep i przywrócenie starej kopii. Strona wygląda wtedy dobrze przez dwa dni, po czym włamywacz wraca tą samą drogą.

Kiedy Co robisz Po co
Minuty 0–10 Zapisujesz objawy: co widzisz, od kiedy, na jakim urządzeniu. Robisz zrzuty ekranu ostrzeżeń i obcych podstron. To baza dla osoby, która będzie sprzątać, i ewentualny dowód dla UODO lub policji.
Minuty 10–20 Zmieniasz hasło do panelu hostingu i do skrzynki e-mail, na którą przychodzą resety haseł. Robisz to z innego komputera lub telefonu, jeśli podejrzewasz, że Twój komputer jest zawirusowany. Kto ma pocztę, ten może zresetować każde inne hasło.
Minuty 20–30 Dzwonisz do hostingu. Pytasz, czy widzą złośliwe pliki, od kiedy, czy mają kopie sprzed tej daty i czy możesz tymczasowo wyłączyć stronę. Hosting widzi logi serwera, których Ty nie widzisz.
Minuty 30–45 Robisz pełną kopię obecnego stanu: pliki i bazę danych. Tak, zainfekowaną. Zapisujesz ją poza serwerem. Bez niej nikt nie ustali, którędy wszedł włamywacz.
Minuty 45–60 Zmieniasz hasła wszystkich administratorów WordPressa, hasło do bazy danych i dostępy FTP/SFTP. Usuwasz konta, których nie znasz (najpierw zrzut ekranu z ich listą). Odcinasz aktywne sesje i przejęte konta.

Jeżeli strona rozsyła złośliwe oprogramowanie albo przekierowuje klientów na oszukańcze witryny, poproś hosting o tymczasowe wyłączenie albo włącz stronę zastępczą. Kilka godzin przerwy kosztuje mniej niż klient, któremu przez Twoją stronę ktoś wyłudzi dane karty.

Hasła: które zmienić od razu, a które jeszcze raz po sprzątaniu

Hasła zmieniasz dwa razy: pierwszy raz teraz, żeby przerwać trwający dostęp, a drugi raz po wyczyszczeniu strony, bo jeśli na serwerze została tylna furtka (ukryty plik, który daje włamywaczowi dostęp bez hasła), mógł on podejrzeć nowe hasła. Tak samo zaleca dokumentacja WordPress.org.

Lista dostępów do zmiany:

  1. Hasło do panelu hostingu.
  2. Hasło do skrzynki e-mail przypisanej do konta administratora WordPressa i do hostingu.
  3. Hasła wszystkich kont z rolą administratora w WordPressie.
  4. Użytkownik i hasło bazy danych (nowe dane trzeba wpisać w pliku wp-config.php).
  5. Hasła do wszystkich kont FTP/SFTP.
  6. Klucze bezpieczeństwa w wp-config.php, czyli ciąg losowych znaków, który podpisuje sesje logowania. Nowe klucze wylogowują wszystkich, także włamywacza.
  7. Hasło u rejestratora domeny, jeśli to inna firma niż hosting.

Jeśli nie masz dostępu do hostingu albo domeny, bo wszystko jest zarejestrowane na poprzedniego wykonawcę, ten problem trzeba rozwiązać najpierw (procedura: jak odzyskać dostęp do domeny, hostingu i panelu).

Czego nie robić w pierwszej godzinie

  • Nie usuwaj plików na oślep. Kasowanie wszystkiego, co „wygląda dziwnie”, potrafi wyłączyć stronę, a prawdziwej furtki i tak nie znajdziesz.
  • Nie przywracaj od razu kopii zapasowej. Kopia przywraca stan sprzed włamania razem z luką, przez którą ktoś wszedł. Przywracasz dopiero wtedy, gdy wiesz, co załatać.
  • Nie instaluj pięciu wtyczek bezpieczeństwa naraz. Jedna wtyczka skanująca wystarczy na start. Kilka naraz spowalnia stronę i daje sprzeczne wyniki.
  • Nie prześlij od razu prośby o weryfikację do Google. Prośba wysłana przed pełnym sprzątaniem kończy się odrzuceniem, a Google podaje, że powtarzające się problemy mogą wydłużyć kolejne weryfikacje.
  • Nie zakładaj, że skoro Ty nic nie widzisz, problemu nie ma. Spamowe przekierowania często działają tylko dla osób wchodzących z Google na telefonie.
  • Nie płać nikomu, kto pisze, że „widzi włamanie” i za opłatą je usunie. To częsty scenariusz wyłudzeń. Pomocy szukasz sam, u firmy, którą znasz.

Dane klientów i RODO: kiedy biegnie termin 72 godzin

Strona firmowa to często więcej niż wizytówka. Formularz kontaktowy zapisuje wiadomości w bazie, wtyczka rezerwacji przechowuje imiona i numery telefonów, a w gabinecie lub biurze rachunkowym przez stronę mogą przechodzić dane wrażliwsze.

Artykuł 33 RODO mówi, że administrator danych zgłasza naruszenie ochrony danych osobowych organowi nadzorczemu, w Polsce Prezesowi UODO, bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości w ciągu 72 godzin od jego stwierdzenia. Zgłoszenia nie trzeba robić, jeśli jest mało prawdopodobne, by naruszenie powodowało ryzyko dla osób, których dane dotyczą. Gdy ryzyko jest wysokie, trzeba zawiadomić także te osoby (art. 34). Zgłoszenie po terminie musi zawierać wyjaśnienie opóźnienia.

W praktyce zadaj sobie trzy pytania:

  1. Czy strona przechowywała dane osobowe (wiadomości z formularza, rezerwacje, konta klientów, zamówienia)?
  2. Czy włamywacz mógł mieć do nich dostęp (dostęp do bazy danych lub panelu administratora oznacza, że tak)?
  3. Czy ujawnienie tych danych mogłoby komuś zaszkodzić (np. dane o zdrowiu, finansach, sprawach sądowych)?

Jeśli na pierwsze dwa odpowiadasz „tak” lub „nie wiem”, zapisz godzinę, w której się o tym dowiedziałeś, i od razu porozmawiaj z prawnikiem albo inspektorem ochrony danych. Niezależnie od decyzji o zgłoszeniu, RODO wymaga udokumentowania każdego naruszenia. To jest opis ogólnych zasad, a nie porada prawna.

Czy wyczyścić stronę samemu, czy zlecić to komuś?

Samemu da się to zrobić tylko przy prostej infekcji i czystej kopii; w pozostałych przypadkach lepiej zlecić. Właściwe sprzątanie obejmuje skan plików, porównanie plików WordPressa z oryginalnymi, przegląd motywu, wtyczek i bazy danych, usunięcie obcych kont, spamowych podstron i przekierowań, załatanie luki i aktualizację wszystkiego.

Sam poradzisz sobie, gdy:

  • masz kopię zapasową z datą na pewno sprzed włamania i wiesz, jaka wtyczka była dziurawa,
  • czujesz się pewnie w panelu hostingu, FTP i phpMyAdmin (narzędziu do przeglądania bazy danych),
  • infekcja jest prosta, na przykład podmieniona strona główna.

Zleć to, gdy:

  • nie wiesz, od kiedy strona jest zainfekowana, więc nie wiesz, która kopia jest czysta,
  • Google już pokazuje ostrzeżenie albo w wynikach są setki obcych podstron,
  • przez stronę przechodziły dane klientów,
  • włamanie wróciło po pierwszym sprzątaniu.

Przy zlecaniu poproś o trzy rzeczy na piśmie: co zostało usunięte, jaka była przyczyna włamania i co zmieniono, żeby się nie powtórzyło. Jeśli wykonawca nie potrafi wskazać przyczyny, nie masz pewności, że problem zniknął.

Sam opiekę techniczną prowadzę wyłącznie dla stron, które zbudowałem. Cudzych, zainfekowanych WordPressów nie czyszczę. Jeśli strona jest stara, stoi na porzuconym motywie i ma kilkadziesiąt wtyczek, czasem taniej i pewniej jest postawić ją od nowa na czystej instalacji, niż czyścić ją kolejny raz.

Jak sprawdzić kopię zapasową przed przywróceniem

Kopia ma sens tylko wtedy, gdy pochodzi sprzed włamania. Ustal datę pierwszych objawów (zgłoszenia klientów, data utworzenia obcego konta, data pojawienia się dziwnych podstron w Google), a potem weź kopię o kilka dni starszą. Po przywróceniu od razu zaktualizuj WordPressa, motyw i wtyczki, usuń nieużywane dodatki i zmień hasła. Jak często robić kopie, gdzie je trzymać i jak przetestować odtworzenie, wyjaśnia wpis o kopiach zapasowych WordPressa.

Google, przeglądarki i poczta: jak odzyskać zaufanie po sprzątaniu

Ostrzeżenia Google i przeglądarek znikają dopiero wtedy, gdy o to poprosisz, nawet jeśli strona jest już czysta.

  1. W Search Console otwórz raport Problemy dotyczące bezpieczeństwa. Zobaczysz tam rodzaj problemu i przykładowe adresy. Gdy wszystko jest wyczyszczone na całej stronie, nie tylko na wskazanych przykładach, kliknij prośbę o sprawdzenie i opisz, co zrobiłeś. Google podaje, że weryfikacja przy złośliwym oprogramowaniu trwa zwykle kilka dni, a przy spamie nawet kilka tygodni.
  2. Spamowe podstrony w indeksie po usunięciu powinny zwracać błąd 404 lub 410, wtedy z czasem znikają z wyników. Przy dużej liczbie możesz przyspieszyć to narzędziem do usuwania adresów w Search Console.
  3. Jeśli serwer rozsyłał spam, adres IP mógł trafić na czarne listy. Zapytaj hosting, czy tak się stało, i sprawdź rekordy SPF, DKIM i DMARC (zapisy w domenie, które potwierdzają, że poczta pochodzi od Ciebie).
  4. W wizytówce Google sprawdź, czy link do strony prowadzi na właściwy adres i czy nikt nie zmienił danych.

Jeśli strona nie miała podpiętej Search Console, dodaj ją teraz, bo bez niej o kolejnym problemie dowiesz się od klienta.

Jak nie przeżywać tego drugi raz

Większość włamań na małe strony firmowe przeprowadzają automaty, które szukają znanych luk w nieaktualnych wtyczkach i słabych haseł, więc zabezpieczenie polega głównie na regularności:

  • aktualizacje WordPressa, motywu i wtyczek co tydzień lub co miesiąc, z kopią przed aktualizacją,
  • kopie zapasowe trzymane poza serwerem, z przynajmniej jednym przetestowanym odtworzeniem,
  • dwuskładnikowe logowanie dla administratorów,
  • usunięcie wtyczek i motywów, których nie używasz,
  • osobne konta dla każdej osoby z dostępem, bez wspólnego loginu „admin”.

Pełna lista to 12 kroków bezpieczeństwa WordPressa. Jeśli nie chcesz pilnować tego sam, porównaj zakres i ceny opieki nad stroną WordPress. Szerszy obraz tego, co WordPress wymaga od właściciela firmy, daje przewodnik WordPress dla firmy.

Zapisz dostępy i sprawdź kopię, zanim coś się stanie

Jeśli trafiłeś tu zapobiegawczo, poświęć 20 minut na trzy rzeczy. Zapisz w jednym miejscu dane logowania do hostingu, domeny i WordPressa oraz numer do pomocy technicznej hostingu. Sprawdź w panelu hostingu, kiedy powstała ostatnia kopia zapasowa i czy możesz ją pobrać. Wejdź do WordPressa w zakładkę Użytkownicy i usuń konta, których nikt już nie używa. Jeśli któregoś z tych kroków nie da się zrobić, bo nie masz dostępu, zacznij od odzyskania tego dostępu.

Najczęstsze pytania

Czy hosting sam usunie wirusa ze strony?

Zwykle nie. Hosting może zablokować konto, wskazać zainfekowane pliki albo udostępnić kopię sprzed włamania, ale sprzątanie WordPressa i łatanie luki należy do właściciela strony lub jego wykonawcy. Zapytaj wprost, co obejmuje Twój pakiet, bo część firm hostingowych oferuje płatne czyszczenie.

Ile kosztuje wyczyszczenie zhakowanej strony WordPress?

Od kilku godzin do kilku dni pracy. Cena zależy od tego, ile plików jest zainfekowanych, czy istnieje czysta kopia zapasowa i czy trzeba ręcznie przeglądać bazę danych. Prosty przypadek z dobrą kopią to kilka godzin pracy, a strona bez kopii, z wieloma tylnymi furtkami i tysiącami spamowych podstron może wymagać kilku dni. Poproś o wycenę z opisanym zakresem, w tym ze wskazaniem przyczyny włamania.

Czy po włamaniu stracę pozycje w Google?

Tak, możesz stracić część pozycji, zwłaszcza gdy włamywacz dodał tysiące spamowych podstron albo Google oznaczył stronę jako niebezpieczną. Po wyczyszczeniu i pozytywnej weryfikacji w Search Console ostrzeżenia znikają, a pozycje zwykle stopniowo wracają, choć nikt nie zagwarantuje, że w tym samym tempie.

Czy muszę informować klientów o włamaniu?

Tak, jeśli naruszenie może powodować wysokie ryzyko dla osób, których dane wyciekły, RODO wymaga zawiadomienia także tych osób. Przy samym podmienionym wyglądzie strony bez dostępu do danych taki obowiązek zwykle nie powstaje. W razie wątpliwości skonsultuj ocenę z prawnikiem lub inspektorem ochrony danych.

Skąd mam wiedzieć, że strona jest już czysta?

Sprawdź pięć rzeczy naraz: skan wtyczką bezpieczeństwa, skan zewnętrzny, brak ostrzeżeń w raporcie Problemy dotyczące bezpieczeństwa w Search Console, brak obcych kont administratorów i brak dziwnych adresów w wynikach wyszukiwania po wpisaniu site:twojadomena.pl. Sprawdź to ponownie po tygodniu, bo część furtek uaktywnia się z opóźnieniem.

Jarek Szmajduch

Jarek Szmajduch

Strateg i projektant stron internetowych

Od 2017 roku projektuję strony internetowe dla firm usługowych, B2B i marek osobistych. Analizę, teksty, projekt i wdrożenie robię sam, bez podwykonawców. Zajmuję się też lokalnym SEO, wizytówką Google i widocznością firm w ChatGPT i Gemini.

Czytaj dalej

Powiązane poradniki

Bezpłatna rozmowa

Porozmawiajmy o Twojej stronie

Opisz krótko swoją sytuację. Odpowiem konkretnie: co bym poprawił, od czego zaczął i czy w ogóle jestem właściwą osobą do tego zadania.

  • Rozmawiasz ze mną, nie z handlowcem
  • Odpowiedź zwykle w ciągu jednego dnia roboczego
  • Bez zobowiązań i bez telefonów sprzedażowych

Wolisz od razu wybrać termin? Umów 20 minut rozmowy na jarekszmajduch.pl